فورد و جنرال موتورز در حال تبدیل ظرفیت بلااستفاده تولید باتری خودروهای برقی به یک کسبوکار تازه در بازار ذخیره سازی انرژی هستند؛ بازاری که همزمان با رشد انفجاری مراکز داده هوش مصنوعی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش فشار بر شبکه برق آمریکا، با جهش تقاضا مواجه شده است.
فورد و جنرال موتورز در حال تغییر کاربری ظرفیت بلااستفاده باتری خودروهای برقی برای ذخیره سازی انرژی هستند؛ اقدامی که پس از ثبت میلیاردها دلار کاهش ارزش سرمایهگذاریهای مرتبط با خودروهای برقی، با هدف ایجاد منابع درآمدی جدید انجام میشود.
رشد مراکز داده هوش مصنوعی و ضرورت افزایش قابلیت اطمینان شبکه برق، تقاضا برای سامانههای ذخیرهسازی باتری را بهشدت افزایش داده است؛ بهگونهای که فورد قصد دارد تا اواخر سال ۲۰۲۷، سالانه دستکم ۲۰ گیگاواتساعت ظرفیت ذخیرهسازی مستقر کند.
نصب سامانههای ذخیره سازی انرژی در ایالات متحده با سرعت چشمگیری در حال افزایش است و در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ به رکورد ۲۰.۲ گیگاواتساعت رسید؛ در شرایطی که شرکتهای برق برای پاسخگویی به رشد تقاضای برق بهسرعت به سمت ذخیره سازی انرژی حرکت میکنند.
فورد و جنرال موتورز، دو غول صنعت خودروسازی آمریکا، در حال تغییر مسیر بخشی از سرمایهگذاریهای خود در حوزه خودروهای برقی هستند؛ این بار نه برای تولید خودرو، بلکه برای ورود به بازاری که میتواند یکی از بخشهای کلیدی زیرساخت انرژی آینده آمریکا باشد: ذخیره سازی انرژی با استفاده از باتری.
کاهش تقاضا برای خودروهای برقی در آمریکا طی سالهای اخیر، میلیاردها دلار هزینه روی دست خودروسازان گذاشته است. فورد در همین راستا حدود ۱۹.۵ میلیارد دلار از سرمایهگذاریهای مرتبط با خودروهای برقی خود را کاهش ارزش داده و هزینهها و کاهش ارزش ثبتشده توسط جنرال موتورز نیز در مجموع به حدود ۱۰.۹ میلیارد دلار رسیده است.
اکنون بخشی از ظرفیت تولید باتری که برای پاسخگویی به موج مورد انتظار تقاضای خودروهای برقی ایجاد شده بود، در حال تغییر کاربری است تا در قالب سامانههای ذخیره سازی انرژی باتری (BESS) وارد بازار شود.
این تغییر استراتژی در شرایطی اتفاق میافتد که بازار ذخیره سازی انرژی آمریکا با سرعتی بیسابقه در حال گسترش است.
فورد؛ تبدیل ظرفیت مازاد باتری به یک کسبوکار جدید
فورد در پایان سال ۲۰۲۵ کسبوکار ذخیره سازی انرژی باتری خود را راهاندازی کرد. این اقدام بخشی از بازنگری گستردهتر استراتژی این شرکت در حوزه خودروهای برقی بود؛ استراتژیای که بر تمرکز بر مدلهای رقابتیتر خودروهای برقی و در عین حال توسعه سبد محصولات هیبریدی و بنزینی استوار است.
فورد برای توسعه این کسبوکار، بخشی از ظرفیت تولید باتری خود در گِلندیل، ایالت کنتاکی را که پیشتر برای خودروهای برقی در نظر گرفته شده بود، به تولید تجهیزات ذخیره سازی انرژی اختصاص میدهد.
این خودروساز اعلام کرده است که حدود ۲ میلیارد دلار طی دو سال آینده برای توسعه کسبوکار ذخیره سازی انرژی سرمایهگذاری خواهد کرد.
هدفگذاری فورد نیز بلندپروازانه است: این شرکت قصد دارد تا اواخر سال ۲۰۲۷، سالانه دستکم ۲۰ گیگاواتساعت ظرفیت ذخیره سازی انرژی مستقر کند.
فورد انرژی وارد بازار شبکه برق میشود
فورد برای توسعه این فعالیت، شرکت تابعه جدیدی با نام Ford Energy ایجاد کرده است؛ شرکتی که بهطور کامل در مالکیت فورد موتور قرار دارد.
فورد انرژی قرار است سامانههای BESS مونتاژشده در آمریکا را به سه گروه اصلی مشتریان عرضه کند:
شرکتهای خدمات برق و اپراتورهای شبکه؛
مراکز داده؛
مشتریان بزرگ صنعتی و تجاری.
فورد معتقد است ترکیب سه روند مهم، فرصت بزرگی برای بازار ذخیره سازی انرژی آمریکا ایجاد کرده است: رشد سریع مراکز داده، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش نیاز به تابآوری شبکه برق.
رشد مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی بهویژه فشار قابلتوجهی بر زیرساخت برق آمریکا وارد کرده است. مراکز داده بزرگ نهتنها به حجم بالایی از برق نیاز دارند، بلکه به تأمین برق پایدار و قابل اتکا نیز وابستهاند؛ موضوعی که اهمیت سامانههای ذخیرهسازی باتری را بیش از گذشته افزایش داده است.
قرارداد ۲۰ گیگاواتساعتی فورد با EDF
فورد انرژی در ماه مه یک توافقنامه چارچوب پنجساله با EDF Power Solutions North America امضا کرد.
بر اساس این توافق، EDF امکان خرید سالانه حداکثر ۴ گیگاواتساعت سامانههای ذخیرهسازی باتری DC Block را خواهد داشت. در صورت استفاده کامل از ظرفیت قرارداد، حجم کل سفارش طی پنج سال به ۲۰ گیگاواتساعت خواهد رسید.
لیزا دریک، رئیس فورد انرژی، معتقد است بازار شبکه برق به محصولاتی نیاز دارد که علاوه بر کیفیت پایدار، قابلیت اطمینان عملیاتی بلندمدت نیز ارائه کنند.
او میگوید:
«ما کیفیت قابل پیشبینی و اطمینان عملیاتی بلندمدتی را ارائه میکنیم که اپراتورهای شبکه و توسعهدهندگان پروژههای بزرگمقیاس به آن نیاز دارند.»
این قرارداد میتواند یکی از نخستین نشانههای جدی از تلاش فورد برای تبدیل ظرفیت تولید باتری خودروهای برقی به یک کسبوکار مستقل و مقیاسپذیر در صنعت انرژی باشد.
جنرال موتورز؛ از باتری خودرو تا ذخیرهسازی شبکه
جنرال موتورز نیز مسیر مشابهی را دنبال میکند و علاوه بر ورود به بازار ذخیره سازی انرژی، روی فناوری خودرو به شبکه (V2G) نیز سرمایهگذاری کرده است.
این شرکت در ماه ژوئن اعلام کرد برای مقابله با فشار فزایندهای که مراکز داده پرمصرف هوش مصنوعی بر شبکه برق وارد میکنند، با شرکت Peak Energy همکاری خواهد کرد.
هدف این همکاری، توسعه و استقرار سامانههای ذخیرهسازی در مقیاس شبکه بر پایه فناوری باتریهای سدیم-یون است.
فناوری سدیم-یون در سالهای اخیر بهعنوان یکی از گزینههای جایگزین باتریهای لیتیوم-یون مورد توجه قرار گرفته است؛ بهویژه برای کاربردهای ذخیرهسازی ثابت که وزن و چگالی انرژی به اندازه خودروهای برقی تعیینکننده نیستند.
استفاده مجدد از باتریهای خودروهای برقی
استراتژی جنرال موتورز تنها به تولید سامانههای جدید محدود نمیشود.
این شرکت پیش از راهاندازی رسمی کسبوکار ذخیره سازی انرژی نیز از بستههای باتری خودروهای برقی با عمر دوم برای تأمین انرژی یک ریزشبکه بزرگ در تأسیسات شرکت Redwood Materials در اسپارکس، نوادا استفاده کرده بود.
جنرال موتورز میگوید همکاری با Redwood Materials به این شرکت امکان میدهد مفهوم اقتصاد چرخشی باتری را در تمام چرخه عمر باتری دنبال کند؛ از تولید و استفاده در خودرو گرفته تا استفاده مجدد و بازیافت.
این رویکرد میتواند اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا باتریهایی که دیگر برای استفاده در خودرو مناسب نیستند، الزاماً به پایان عمر اقتصادی خود نرسیدهاند و میتوانند برای سالها در سامانههای ذخیرهسازی ثابت مورد استفاده قرار گیرند.
بازار ذخیره سازی انرژی آمریکا در حال انفجار است
چرخش فورد و جنرال موتورز به سمت ذخیره سازی انرژی را نمیتوان جدا از تحولات بازار برق آمریکا بررسی کرد.
بر اساس گزارش چشمانداز بازار ذخیره سازی انرژی آمریکا در سهماهه سوم ۲۰۲۶ که توسط انجمن صنایع انرژی خورشیدی آمریکا (SEIA) و Benchmark Mineral Intelligence منتشر شده، ایالات متحده در سهماهه دوم سال جاری رکورد جدیدی در نصب ظرفیت ذخیره سازی انرژی ثبت کرده است.
در این دوره، حدود ۲۰.۲ گیگاواتساعت ظرفیت جدید ذخیره سازی انرژی در آمریکا نصب شد؛ رقمی که بزرگترین حجم نصب فصلی ثبتشده تاکنون محسوب میشود.
با احتساب این رقم، مجموع ظرفیت نصبشده در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به ۳۰.۸ گیگاواتساعت رسید.
این رشد در شرایطی اتفاق افتاده که شرکتهای برق و اپراتورهای شبکه برای پاسخگویی به افزایش تقاضای برق، بهویژه از سوی مراکز داده، بیش از گذشته به ذخیره سازی انرژی متکی شدهاند.
باتریها بیش از گذشته برق شبکه را تأمین میکنند
یکی از نشانههای مهم رشد این بازار، افزایش میزان برقی است که سامانههای ذخیرهسازی باتری به شبکه تحویل میدهند.
گزارش بازار نشان میدهد که در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶، باتریهای ذخیره سازی انرژی در آمریکا برق بیشتری نسبت به کل سال ۲۰۲۵ به شبکه تحویل دادهاند.
از سوی دیگر، ظرفیت ذخیرهسازی باتری در مقیاس نیروگاهی در آمریکا طی سه سال گذشته با سرعت بسیار بالایی افزایش یافته است.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) ماه گذشته اعلام کرد که ظرفیت ذخیرهسازی باتری در مقیاس نیروگاهی طی این دوره بهطور متوسط سالانه حدود ۷۰ درصد رشد کرده است.
چرا خودروسازان به سمت ذخیره سازی انرژی میروند؟
برای فورد و جنرال موتورز، ورود به صنعت ذخیره سازی انرژی تنها یک فرصت فناورانه نیست؛ بلکه راهکاری برای بهرهبرداری اقتصادی از سرمایهگذاریهایی است که در بازار خودروهای برقی مطابق انتظار پیش نرفتهاند.
خودروسازان در سالهای گذشته میلیاردها دلار برای توسعه کارخانههای باتری و زنجیره تأمین خودروهای برقی هزینه کردند. کاهش سرعت رشد تقاضا، این شرکتها را مجبور کرده است بخشی از برنامههای توسعه EV خود را تعدیل کنند.
اما همان باتریها و ظرفیت تولیدی که در بازار خودرو با مازاد مواجه شدهاند، اکنون میتوانند در بازاری دیگر تقاضای فزایندهای پیدا کنند.
شبکه برق آمریکا به ظرفیت ذخیرهسازی بیشتری نیاز دارد؛ مراکز داده هوش مصنوعی به برق پایدارتر نیاز دارند؛ انرژی خورشیدی و بادی به منابع انعطافپذیر برای مدیریت نوسان تولید نیاز دارند و شرکتهای برق نیز به دنبال افزایش تابآوری شبکه هستند.
در چنین شرایطی، باتری خودروهای برقی میتواند کاربردی فراتر از خودرو پیدا کند.
از بحران EV تا اقتصاد ذخیرهسازی
آنچه امروز در فورد و جنرال موتورز در حال وقوع است، نمونهای از یک تغییر بزرگتر در صنعت انرژی و خودرو است.
رونق اولیه خودروهای برقی باعث شد خودروسازان ظرفیت عظیمی برای تولید باتری ایجاد کنند؛ اما کاهش سرعت رشد بازار EV، بخشی از این ظرفیت را بلااستفاده گذاشت.
اکنون رشد سریع مصرف برق ناشی از هوش مصنوعی، مراکز داده، برقیسازی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بازار جدیدی برای همان فناوری ایجاد کرده است.
به این ترتیب، باتریهایی که قرار بود قلب خودروهای برقی باشند، ممکن است به یکی از اجزای کلیدی شبکه برق آینده تبدیل شوند.
لینک سایت مرجع
مالکیت معنوی مجله انرژی (energymag.ir) علامت تجاری ناشر است... سایر علائم تجاری مورد استفاده در این مقاله متعلق به دارندگان علامت تجاری مربوطه می باشد، ناشر وابسته یا مرتبط با دارندگان علامت تجاری نیست و توسط دارندگان علامت تجاری حمایت، تایید یا ایجاد نشده است، مگر اینکه خلاف آن ذکر شده باشد و هیچ ادعایی از سوی ناشر نسبت به حقوق مربوط به علائم تجاری شخص ثالث وجود ندارد.
